Iran posiada największy i najbardziej zróżnicowany arsenał rakietowy na Bliskim Wschodzie, z tysiącami pocisków balistycznych i manewrujących, z których niektóre mogą uderzyć nawet w Izrael i Europę Wschodnią. W ciągu ostatniej dekady Iran znacząco zainwestował w poprawę precyzji i siły rażenia tej broni. Takie zmiany uczyniły irańskie siły rakietowe potężnym narzędziem projekcji siły i realnym zagrożeniem dla sił zbrojnych USA i państw partnerskich w regionie. Iran nie przetestował jeszcze ani nie rozmieścił pocisku zdolnego do uderzenia w Stany Zjednoczone, ale nadal doskonali technologie rakiet dalekiego zasięgu w ramach swojego programu wystrzeliwania rakiet kosmicznych. Zasięg rakiet irańskich jest szacowany między 2,000km a 2.500km.

Iran jest również aktywnym dostawcą, dostarczając pociski rakietowe, rakiety i bezzałogowe systemy powietrzne (BSP) partnerom i podmiotom na całym świecie, w tym Irakowi, Hezbollahowi w Libanie, Terytoriach Palestyńskich, Jemenowi i Rosji. Od 2015 roku Iran dostarcza jemeńskim rebeliantom Huti coraz bardziej zaawansowane pociski balistyczne i manewrujące, a także BSP dalekiego zasięgu. W Iraku Iran wyposaża szyickie grupy milicyjne w rakiety i inne małe pociski do użycia przeciwko irackim i amerykańskim placówkom wojskowym i dyplomatycznym. Ostatnio Iran dostarczył Rosji zaawansowane BSP, w tym Shahed-131 i -136, do użycia przeciwko Ukrainie.

Rakiety krótkiego zasięgu: „pierwszy cios”

Irańskie pociski balistyczne: nowa era zagrożeń

Pociski balistyczne krótkiego zasięgu – około 150–800 km – są konstruowane do atakowania pobliskich celów wojskowych i przeprowadzania szybkich ataków regionalnych.

Do podstawowych systemów należą warianty Fateh: pociski Zolfaghar, Qiam-1 i starsze Shahab-1/2. Ich krótszy zasięg może być atutem w sytuacji kryzysowej. Można je wystrzeliwać salwami, co utrunia zestrzelenie wszystkich obiektów oraz nadwyręża działania systemów wykrywania .

Iran zastosował tę strategię w styczniu 2020 roku, wystrzeliwując pociski balistyczne na iracką bazę lotniczą Ain al-Assad po tym, jak USA zabiły Kasema Sulejmaniego, najsłynniejszego generała w kraju. Atak uszkodził infrastrukturę i spowodował kontuzje u ponad 100 żołnierzy amerykańskich, pomimo tego, że większość wystrzelonych pocisków, dronów została zestrzelona.

Rakiety średniego zasięgu: zmiana mapy

Jeśli pociski krótkiego zasięgu można wystrzeliwać salwami w dużej ilości, to pociski balistyczne średniego zasięgu – około 1500-2000 km – sprawia, że działania odwetowe Iranu dosięgają wszystkich baz USA na bliskim wschodzie i samego Izraela. Systemy takie jak Szahab-3, Emad, Ghadr-1, warianty Chorramszahr i Sejdżil, obok nowszych konstrukcji, takich jak Kheibar Szekan i Haj Kassem, stanowią podstawę zdolności Iranu do rażenia celów na dalszych odległościach.

Sejjil wyróżnia się jako system na paliwo stałe, co pozwala na szybszą gotowość do wystrzelenia niż w przypadku pocisków na paliwo ciekłe – co jest zaletą, kiedy trzeba szybko wystrzelić pocisk lub szybko odpowiedzieć na nadchodzące ataki.

Łącznie te rakiety średniego zasięgu umieszczają w zasięgu Izrael i szeroką sieć powiązanych z USA obiektów w Katarze, Bahrajnie, Kuwejcie, Arabii Saudyjskiej i Zjednoczonych Emiratach Arabskich, rozszerzając zarówno listę celów Iranu, jak i narażenie regionu na działania odwetowe Iranu.

Pociski manewrujące i drony

Pociski manewrujące latają nisko, mogą one dosłownie „przylegać” do terenu i często są dużo trudniejsze do wykrycia i śledzenia – zwłaszcza, gdy są wystrzeliwane razem z dronami lub salwami balistycznymi, które mają przeciążyć obronę przeciwlotniczą, co ma miejsce w przypadku systemów obronnych Izraela i państw bliskiego wschodu.

Powszechnie uważa się, że Iran dysponuje pociskami manewrującymi do ataku lądowego i przeciwokrętowego, takimi jak Soumar, Ya-Ali, warianty Quds, Hoveyzeh, Paveh i Ra’ad. Zasięg Soumara wynosi 2500 km.

Drony dodają kolejną warstwę presji. Wolniejsze niż pociski rakietowe, ale tańsze i łatwiejsze do wystrzelenia w dużych ilościach, drony jednokierunkowe mogą być używane w powtarzających się falach, aby osłabiać obronę przeciwlotniczą i utrzymywać lotniska, porty i elektrownie w stanie ciągłej gotowości przez godziny, a nie minuty. Analitycy twierdzą, że ta taktyka nasycenia prawdopodobnie będzie się pojawiać częściej, jeśli konfrontacja się pogłębi.

Pociski – klasyfikacja i zakładany zasięg

Nazwa pociskuKlasaZakresStatus
Emad (wariant Szahab-3)Średni zasięg1700 kilometrówW trakcie rozwoju
Ghadr-1 (wariant Shahab-3)Średni zasięg1950 kilometrówW trakcie rozwoju
Fateh-110Krótki zasięg200 – 300 kilometrówOperacyjny
Los-313Krótki zasięg500 kilometrówOperacyjny
ChorramszahrŚredni zasięg2000 kilometrówW trakcie rozwoju
Koksan M1978Artyleria40 – 60 kilometrówOperacyjny
Qiam-1Średni zasięg700 – 800 kilometrówOperacyjny
Ra’adPrzeciwokrętowy pocisk manewrujący350 kilometrówOperacyjny
SzafirPocisk balistyczny350 km wysokościOperacyjny
SejjilŚredni zasięg2000 kilometrówOperacyjny
Szahab-1Krótki zasięg285 – 330 kilometrówOperacyjny
Szahab-2krótki zasięg500 kilometrówOperacyjny
Szahab-3Średni zasięg1300 kilometrówOperacyjny
SimorghPocisk balistyczny500 km wysokościW trakcie rozwoju
SoumarPocisk manewrujący2000 – 3000 kilometrówOperacyjny (przypuszczalny)
Tondar 69Krótki zasięg150 kilometrówOperacyjny
Ja-AliPocisk manewrujący do ataku lądowego700 kilometrówOperacyjny
ZolfagharŚredni zasięg700 kilometrówOperacyjny