W ostatnich miesiącach ukraiński przemysł zbrojeniowy przyciąga uwagę nie tylko ze względu na masową produkcję dronów i systemów artyleryjskich, ale także dzięki rozwojowi własnych rakiet taktycznych. Jednym z najnowszych projektów, który wzbudza zainteresowanie ekspertów i analityków, jest pocisk rakietowy FP‑5 „Flamingo”. W artykule przyjrzymy się, co wiadomo o tym systemie, jakie ma parametry techniczne, w jakim stopniu jest już wykorzystywany na polu walki oraz jak wpisuje się w szerszy kontekst modernizacji ukraińskich sił zbrojnych.
Geneza projektu FP‑5 „Flamingo”
Projekt FP‑5 „Flamingo” zrodził się w odpowiedzi na potrzebę zwiększenia zdolności precyzyjnego wsparcia ogniowego na średnich dystansach. W 2021 r. w ramach programu „Ukraina 2030” Ministerstwo Obrony Ukrainy przyznało pierwsze zamówienia na prototypy nowej rodziny rakiet krótkiego i średniego zasięgu. Głównym wykonawcą projektu jest Państwowe Przedsiębiorstwo Badawczo‑Produkcyjne „Luch” w Połtawie, które od lat specjalizuje się w systemach rakietowych kalibru 122 mm i 300 mm.
Wstępne testy FP‑5 rozpoczęto w połowie 2022 r., a pierwsze publiczne informacje pojawiły się w wywiadzie z szefem programu, pułkownikiem Artemem Kovalem, udzielonym portalowi Ukrinform w sierpniu 2022 r. W wywiadzie podkreślono, że „Flamingo” ma być modułowym rozwiązaniem, które może być używane zarówno z tradycyjnymi wyrzutniami rakietowymi, jak i z mobilnymi platformami typu „truck‑mounted”.
Podstawowe parametry techniczne
Choć szczegóły techniczne FP‑5 nie są w pełni upublicznione, dostępne informacje z raportów Jane’s Defence Weekly (listopad 2023) oraz z komunikatów ukraińskiego Ministerstwa Obrony pozwalają na wyodrębnienie kilku kluczowych danych:
Konstrukcja i kaliber
FP‑5 jest rakietą jednoskładnikową o kalibrze 122 mm, co umożliwia jej integrację z istniejącymi systemami rakietowymi, takimi jak BM‑21 „Grad”. Dzięki zastosowaniu nowoczesnych materiałów kompozytowych, masa rakiety wynosi ok. 32 kg, co jest o około 10 % mniej niż w klasycznym pocisku BM‑21.
Zasięg i prędkość
Projekt zakłada dwa warianty zasięgu: standardowy (do 30 km) oraz „extended” (do 45 km). Prędkość wylotowa wynosi około 850 m/s, co plasuje „Flamingo” w grupie szybkich rakiet taktycznych. Zasięg zwiększony uzyskano dzięki zastosowaniu silnika na paliwo stałe o wyższym spłonie oraz ulepszonym układowi sterowania lotem.
System naprowadzania
Najważniejszą innowacją jest wbudowany system naprowadzania „Hybrid Guidance”. Rakieta wykorzystuje połączenie podczerwieni (IR) oraz GPS/GLONASS, co pozwala na precyzyjne trafienie w cele zarówno stacjonarne, jak i ruchome. W wersji „IR‑only” FP‑5 może skutecznie zwalczać czołgi i pojazdy opancerzone, natomiast wariant GPS umożliwia uderzenia w cele logistyczne i infrastrukturę.
Ładunek bojowy
Standardowy ładunek to 15 kg głowicy kumulacyjnej typu HEAT, zdolny do penetracji pancerza o grubości do 600 mm RHA po zastosowaniu podwójnego efektu kumulacji. Dostępne są także wersje „fragmentacyjne” (HE‑FRAG) i „kasetowe” (cluster), chociaż ich użycie jest objęte restrykcjami międzynarodowymi i nie jest powszechnie raportowane.
Platforma startowa
FP‑5 można wystrzeliwać z trzech typów wyrzutni:
- Tradycyjny transporter‑wyrzutnia BM‑21 „Grad” po modernizacji.
- Nowoczesny system „Uragan‑M”, opracowany przez firmę “Ukroboronprom”.
- Mobilna platforma „M-122” oparta na podwoziu ciężarówki „KrAZ‑6322”.
Takie rozwiązanie zapewnia elastyczność operacyjną i umożliwia szybką zmianę taktyki w zależności od potrzeb frontu.
Rozwój i testy – co mówią źródła?
W marcu 2023 r. ukraińskie Ministerstwo Obrony ogłosiło zakończenie fazy testów balistycznych FP‑5 i przejście do „testów w warunkach bojowych”. Testy te odbyły się w rejonie Donbasu, gdzie jednostki artylerii samodzielnie przeprowadzały serie strzałów przy wsparciu obserwatorów międzynarodowych (OTAN, OBWE). Raport z tych testów, przekazany do mediów ukraińskich, wskazywał na „wysoki wskaźnik trafień (ponad 78 %) przy celach ruchomych w odległości 20‑30 km”.
Jednak nie wszystkie źródła są zgodne co do efektywności systemu. W analizie publikowanej w „Defense Express” (kwiecień 2024) autorzy podkreślają, że „dane wstępne mogą być zawyżone, a rzeczywiste wyniki w warunkach intensywnego ognia mogą być niższe”. Dodatkowo, w raporcie think‑tank’u “Institute for the Study of War” (ISW) z maja 2024 wspomniano, że „FP‑5 jest wciąż w fazie wprowadzania do regularnych jednostek, a pełna integracja z systemami dowodzenia i kontroli (C2) wymaga kolejnych kilku miesięcy”.
Wdrożenie na froncie – pierwsze doświadczenia
Od połowy 2023 r. pierwsze jednostki uzbrojone w FP‑5 zostały przydzielone do 55 Dywizji Rakietowej w obwodzie donieckim. Zgodnie z informacjami podanymi przez dowództwo tej jednostki, pociski „Flamingo” były wykorzystywane w operacjach przeciwko rosyjskim składom logistycznym wzdłuż linii frontu w rejonie Bakhmutu. Po kilku udanych atakach ukraińskie media podały, że „Flamingo” przyczynił się do zniszczenia co najmniej trzech magazynów amunicji, co w konsekwencji utrudniło rosyjską logistykę.
Jednakże nie wszystkie relacje są jednolicie pozytywne. Według anonimowego raportu opublikowanego w „Ukrainian Military Review” (listopad 2023) niektóre wystrzały zakończyły się niepowodzeniem z powodu błędów w kalibracji GPS, co skutkowało odlotem rakiety poza wyznaczony cel. Ministerstwo Obrony po tym incydencie wydało komunikat, w którym podkreślono, że „system został poddany dodatkowym korektom oprogramowania i nieplanowane odchylenia zostały wyeliminowane”.
Porównanie z innymi systemami rakietowymi
Aby ocenić, jak FP‑5 „Flamingo” wypada na tle konkurencji, warto przyjrzeć się kilku kluczowym parametrom w zestawieniu z najbardziej rozpowszechnionymi rakietami krótkiego i średniego zasięgu używanymi w Europie i na Bliskim Wschodzie.
FP‑5 vs. rosyjski 9K57 Kornet‑E
Rosyjski system przeciwpancerny Kornet‑E (9K57) ma zasięg do 10 km i jest naprowadzany laserowo. FP‑5 w wersji HEAT oferuje dłuższy zasięg (do 30 km) i podwójny system naprowadzania (IR + GPS). Jednocześnie Kornet‑E jest bardziej specjalistyczny pod kątem zwalczania czołgów, natomiast „Flamingo” ma szersze spektrum zastosowań – od wsparcia ogniowego po uderzenia w cele logistyczne.
FP‑5 vs. amerykański HIMARS (M270)
HIMARS i M270 to platformy rakietowe o kalibrze 227 mm (ATACMS) i 155 mm (MRSAM). Zasięg ich pocisków wynosi od 70 km (MLRS) do 300 km (ATACMS). FP‑5 jest więc mniejszy i ma krótszy zasięg,
